S  T  O  N  E  A  G  E  I  M  A  G  E  S

S T O N E A G E I M A G E S

PIERRE BOULEZ - 5 JANUARI 2015 – R.I.P.

MUZIEKPosted by stoneageimages Sat, January 09, 2016 15:16:05

Afgelopen week, op 5 januari 2015, overleed Pierre Boulez in de leeftijd van 90 jaar. Aanvankelijk was hij vooral componist en aanjager van vernieuwende en ook elektronische (moderne) muziek. Naam en faam voor het grote publiek kwam echter pas met het dirigeren, waar hij zich, altijd zonder 'baton', in de tweede helft van zijn leven mee bezig hield.

Boulez’ composities ken ik niet en daar moet ik misschien eens wat aan doen. Dat ik hier aandacht aan hem besteed heeft alles te maken met Frank Zappa. Zappa is natuurlijk vooral bekend als rockmuzikant uit de vorige eeuw, maar was ook een componist van modern klassiek werk. Het kostte Zappa tijdens zijn leven de nodige moeite zijn ‘serieuze’ muziek gespeeld te krijgen. Zijn imago als eigenwijze querulant én clowneske grappenmaker op live-podia hielp daar ook niet bij. Met het nemen van de nodige hindernissen kreeg Zappa het, tijdens zijn leven, toch voor elkaar een aantal composities te laten uitvoeren door klassieke ensembles en zelfs het London Symphony Orchestra.

Ik ga hier verder geen uitgebreid verhaal over Frank’s ‘serieuze’ ambities en composities ophangen, maar de titel van Zappa’s uitstekende biografie ‘Electric Don Quixote’ (Neil Slaven, Omnibus, 1994), zegt wel genoeg. Eén van Frank’s meest prominente orchestrale registraties is ‘The Perfect Stranger’ uit 1984. ‘Conducted by Pierre Boulez and performed by Boulez's Ensemble InterContemporain’. Het is bijzonder werk en doet denken aan Ives, Bartok, Edgard Varèse en dergelijke. Geen gemakkelijke kost, maar beslist uitdagend.

De positieve stelling die Boulez in duidelijke bewoordingen innam ten aanzien van ‘popmuzikanten’ bleek een verademing. Het deed destijds de nodige stof opwaaien in de behoudende wereld van de klassieke muziek. Boulez zag dat er wel meer te halen was bij Frank Zappa dan schuine moppen en lange gitaarsolo’s. Zappa’s muzikale visie, bekendheid en bijzondere ‘scores’ hielpen Boulez’ queeste om behoudende muzikale forten neer te halen. Of het geholpen heeft is lastig vast te stellen. Maar, al met al, Boulez’ erfenis en zijn historie met Frank Zappa was en is voldoende reden voor mij om hem hier te memoreren.